Sposób finansowania organizacji zrzeszających przedsiębiorców zależy przede wszystkim od jej formy prawnej i zwykle stanowi mieszankę kilku źródeł.
Stowarzyszenia finansują się głównie ze składek członkowskich, a dodatkowo z darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności gospodarczej oraz – w niektórych przypadkach – z ofiarności publicznej (np. zbiórek). Prawo o stowarzyszeniach dopuszcza prowadzenie działalności gospodarczej, ale wypracowany zysk musi być przeznaczony wyłącznie na cele statutowe, nie na wypłaty dla członków.
Fundacje działają w oparciu o majątek przekazany przez fundatora w momencie założenia – to on określa w statucie, na jakie cele mają być przeznaczane środki. Fundacja może też prowadzić działalność gospodarczą dodatkową względem działalności statutowej, o ile dochód z niej wraca do realizacji celów fundacji; ryzykiem dla fundacji, w odróżnieniu od stowarzyszenia, jest wyczerpanie majątku, a nie spadek liczby członków (bo formalnie ich nie ma).
Izby gospodarcze i organizacje pracodawców opierają się przede wszystkim na składkach członkowskich, których wysokość ustala walne zgromadzenie – tak jest np. w przypadku izb bilateralnych, gdzie roczna składka jest warunkiem korzystania z usług izby. Część dużych, reprezentatywnych organizacji pracodawców może dodatkowo ubiegać się o środki budżetowe związane z udziałem w pracach Rady Dialogu Społecznego, na zasadach określonych w ustawie o RDS.
Klastry, ze względu na brak jednolitej podstawy prawnej, finansują się najczęściej ze składek uczestników uzgodnionych w umowie o klaster, opłat za usługi koordynatora oraz – w istotnym stopniu – z dotacji publicznych i unijnych (np. za pośrednictwem PARP i programów operacyjnych), które od lat są głównym motorem rozwoju polskiej polityki klastrowej.
Wspólny mianownik wszystkich tych modeli: żadna z tych form (poza spółkami handlowymi, które nie są tu omawiane) nie może dystrybuować zysku do swoich członków czy założycieli jako dywidendy – środki muszą wracać do realizacji celu, dla którego organizacja powstała.
Źródła:
- Stowarzyszenie rejestrowe – rejestracja i czynności po – 4-ngo.org – https://4-ngo.org/stowarzyszenie-rejestrowe-rejestracja-i-czynnosci-po/
- Różnice pomiędzy fundacją a stowarzyszeniem – Stowarzyszenie LEVEL UP – https://levelupngo.com/roznice-pomiedzy-fundacja-a-stowarzyszeniem/
- Związek Pracodawców POLSKA MIEDŹ – dane o liczbie członków organizacji pracodawców – https://pracodawcy.pl/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-radzie-dialogu-spolecznego-i-innych-instytucji-dialogu-spolecznego/
- Klaster – forma prawna i korzyści – Infor.pl – https://ksiegowosc.infor.pl/obrot-gospodarczy/dzialalnosc-gospodarcza/748334,Klaster-forma-prawna-i-korzysci-dla-firmy-przystepujacej-do-klastra.html