Stowarzyszenie to jedna z najbardziej uniwersalnych form prawnych, z jakiej mogą korzystać przedsiębiorcy chcący formalnie się zrzeszyć – zarówno wokół wspólnych interesów gospodarczych, jak i wokół celów pozabiznesowych. Reguluje je ustawa – Prawo o stowarzyszeniach z 1989 r., zgodnie z którą stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym i trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, samodzielnie określającym swoje cele, programy działania i strukturę organizacyjną.
Prawo rozróżnia dwie formy: stowarzyszenie zwykłe oraz stowarzyszenie rejestrowe. Stowarzyszenie zwykłe wymaga jedynie 3 członków założycieli, działa na podstawie regulaminu (nie statutu), nie ma osobowości prawnej i nie podlega wpisowi do KRS – jedynie do ewidencji prowadzonej przez starostę. Stowarzyszenie rejestrowe wymaga co najmniej 7 członków założycieli, musi zostać wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego i dopiero wtedy uzyskuje osobowość prawną, co pozwala mu samodzielnie zawierać umowy, nabywać majątek czy prowadzić działalność gospodarczą (o ile dochód z niej przeznaczany jest na cele statutowe).
Proces założenia stowarzyszenia rejestrowego obejmuje: zwołanie zebrania założycielskiego, uchwalenie statutu, wybór zarządu (i zazwyczaj komisji rewizyjnej), a następnie złożenie kompletu dokumentów do sądu rejestrowego – wniosek trzeba złożyć w ciągu 7 dni od zebrania założycielskiego. Stowarzyszenia bez działalności gospodarczej nie ponoszą opłat rejestracyjnych w KRS; z działalnością gospodarczą – opłata wynosi obecnie 600 zł.
Dla przedsiębiorców stowarzyszenie bywa atrakcyjną formą, gdy celem jest wspólne działanie „ludzi", a nie zarządzanie powierzonym majątkiem (to odróżnia je od fundacji, opisanej w kolejnym artykule) – np. budowanie lokalnej sieci kontaktów, wspólne szkolenia czy reprezentowanie interesów wąskiej grupy zawodowej.
Źródła:
- Jak założyć stowarzyszenie w KRS – Portal gov.pl (Powiat Kutnowski) – https://samorzad.gov.pl/web/powiat-kutnowski/jak-zalozyc-stowarzyszenie-w-krajowym-rejestrze-sadowym
- Stowarzyszenia – Magiczny Kraków (serwis miejski) – https://ngo.krakow.pl/start/3000,artykul,Stowarzyszenia.html
- Jak założyć stowarzyszenie? – Dobra Aukcja – https://dobraaukcja.pl/stowarzyszenie/
- Stowarzyszenie rejestrowe – rejestracja i czynności po – 4-ngo.org – https://4-ngo.org/stowarzyszenie-rejestrowe-rejestracja-i-czynnosci-po/